Je hebt al weken pijn op je borst. Die scherpe, stekende pijn die je soms de adem beneemt. Je arts heeft je onderzocht en gelukkig is er niks met je hart aan de hand. Maar dan krijg je een diagnose die je misschien nog nooit eerder hebt gehoord: het syndroom van Tietze. Of was het costochondritis?
Je vraagt je af: is dit hetzelfde? Wat is het verschil? En waarom heb ik dit eigenlijk gekregen?
Je bent niet de enige die hier mee worstelt. Veel mensen krijgen deze termen door elkaar heen gebruikt, soms zelfs door zorgverleners. Dat is begrijpelijk, want de klachten lijken erg op elkaar. Toch zijn er belangrijke verschillen. En die verschillen kunnen helpen om te begrijpen wat er bij jou aan de hand is.
Herken jij deze klachten?
Pijn op je borst, soms zo hevig dat je denkt dat het je hart is. Een stekend gevoel bij diep ademen. Pijn die erger wordt als je lacht, hoest of niest. Misschien voel je ook spanning tussen je schouderbladen of heb je last van een beklemmend gevoel op je borst.
Deze klachten horen bij zowel het syndroom van Tietze als bij costochondritis. Beide aandoeningen hebben te maken met een ontsteking van het kraakbeen rond je borstbeen. Maar er zit een belangrijk verschil tussen de twee.
Het verschil tussen syndroom van Tietze en costochondritis: zwelling
Het grootste verschil tussen het syndroom van Tietze en costochondritis zit in de zwelling. Bij het syndroom van Tietze is er een duidelijke, voelbare zwelling ter hoogte van het kraakbeen waar je ribben aan je borstbeen vastzitten. Deze zwelling kun je vaak zien en voelen. Het is een verdikking die pijnlijk is bij aanraking.
Bij costochondritis is er ook een ontsteking van het kraakbeen, maar zonder die duidelijke zwelling. De pijn is er wel, maar je ziet en voelt geen verdikking.
In de praktijk betekent dit: als je een pijnlijke bult voelt op je borst, dan heb je waarschijnlijk het syndroom van Tietze. Voel je geen zwelling maar wel pijn? Dan is het waarschijnlijk costochondritis.
Syndroom van Tietze en costochondritis: welke ribben doen pijn?
Een ander verschil tussen het syndroom van Tietze en costochondritis is welke ribben het meest pijn doen. Bij het syndroom van Tietze gaat het meestal om de tweede tot en met de vierde rib. Vaak aan één kant, links of rechts.
Bij costochondritis kunnen meerdere ribben aan beide kanten pijn doen. De klachten zijn vaak meer verspreid over je borstkas.
Hoe vaak komen het syndroom van Tietze en costochondritis voor?
Costochondritis komt veel vaker voor dan het syndroom van Tietze. Ongeveer 10 tot 30 procent van alle mensen met pijn op de borst heeft costochondritis. Het syndroom van Tietze is zeldzamer.
Dit betekent niet dat de ene aandoening erger is dan de ander. Beide kunnen enorm vervelend zijn en je dagelijks leven flink beïnvloeden.
Waarom krijg je het syndroom van Tietze of costochondritis?
En nu komt het belangrijke deel. Want of je nu het syndroom van Tietze hebt of costochondritis, de onderliggende oorzaken zijn naar ons idee hetzelfde.
Beide aandoeningen ontstaan niet zomaar. Er is altijd een reden waarom dat kraakbeen geïrriteerd en ontstoken raakt. En die reden zit vaak dieper dan je denkt.
De echte oorzaken van het syndroom van Tietze en costochondritis
Wij zien in onze praktijk keer op keer dezelfde patronen terugkomen bij mensen met deze klachten:
🦴 Een stijve bovenrug
Je ribben zitten vast aan je wervelkolom. Als je bovenrug stijf is, kunnen je ribben niet goed bewegen. Bij elke ademhaling, elke beweging die je maakt, ontstaat er wrijving en irritatie. Op den duur raakt het kraakbeen ontstoken.
🌬️ Verkeerde ademhaling
Adem je vooral hoog in je borst? Dan gebruik je voortdurend de spieren rond je borstbeen om te ademen. Deze spieren raken overbelast. De ribben en het kraakbeen krijgen te veel druk en spanning. Dit kan leiden tot irritatie en ontsteking.
⚡ Stress en spanning
Bij stress span je je lijf aan. Je schouders komen omhoog, je borst wordt strakker, je ademhaling wordt oppervlakkiger. Als deze stress aanhoudt, blijft die spanning in je lijf zitten. Je ribben en borstbeen kunnen niet meer vrij bewegen. Het kraakbeen raakt geïrriteerd.
💥 Een val of ongeluk
Soms is er een duidelijke aanleiding geweest. Een val, een auto-ongeluk, een sportblessure. Je bovenrug of ribben hebben een klap gehad. Ook al lijkt het op het moment zelf niet zo erg, je lijf kan vastzetten om je te beschermen. Deze beschermende spanning blijft soms jaren zitten.
🏋️ Te veel of verkeerd bewegen
Heb je een periode veel getraind? Of juist zwaar werk gedaan waarbij je veel moest tillen, duwen of trekken? Je ribben en borstbeen hebben misschien teveel belasting gekregen. Het kraakbeen kan daardoor ontstoken raken.
🌸 Hormonale schommelingen
Vooral bij vrouwen zien we dat de klachten erger worden rond de menstruatie of in de overgang. Hormonen hebben invloed op ontstekingen en op hoe je lijf omgaat met stress. Dit kan de pijn bij Tietze of costochondritis versterken.
Het syndroom van Tietze en costochondritis: beide vragen om dezelfde aanpak
Omdat de onderliggende oorzaken hetzelfde zijn, is onze aanpak bij het syndroom van Tietze en costochondritis ook grotendeels hetzelfde. Het gaat erom de spanning uit je lijf te krijgen, je bovenrug weer soepel te maken en je ademhaling te verbeteren.
Het gaat erom te ontdekken wat bij jou de klachten veroorzaakt. Is het stress? Een stijve rug? Verkeerde ademhaling? Of een combinatie van factoren?
Als je de oorzaak aanpakt, kunnen de klachten verminderen. Je kraakbeen krijgt de ruimte om te herstellen. De ontsteking kan tot rust komen.
Dit is geen teken dat het helemaal misgaat
Of je nu het syndroom van Tietze hebt of costochondritis, het is belangrijk te weten: je bent niet alleen. En dit is geen teken dat er iets ergs aan de hand is met je lijf.
Je lijf probeert je iets te vertellen. De pijn is een signaal. Een uitnodiging om te kijken wat er nodig is. Om anders met je lijf om te gaan. Om meer rust te nemen. Om te leren ontspannen. Om je rug weer soepel te krijgen.
Wat kan je zelf doen bij het syndroom van Tietze en costochondritis?
Er is veel wat je zelf kan doen om je klachten te verminderen:
🌬️ Leer opnieuw ademen naar je buik. Dit ontlast je borstkas enorm.
🧘♀️ Beweeg zacht en regelmatig. Denk aan wandelen, zwemmen of yoga. Dit houdt je rug soepel.
🌿 Ga de natuur in. Dit verlaagt je stressniveau en helpt je lijf te herstellen.
🛁 Neem een warm bad of ga naar de sauna. Warmte helpt je spieren ontspannen.
🍽️ Eet ontstekingsremmend. Veel groenten, vette vis, gezonde vetten. Minder suiker en bewerkt voedsel.
😴 Zorg voor goede nachtrust. Je lijf herstelt vooral in je slaap.
Wanneer hulp zoeken bij het syndroom van Tietze of costochondritis?
Blijven de klachten aanhouden? Word je er angstig of onzeker van? Of merk je dat je steeds meer gaat vermijden omdat de pijn je tegenhoudt?
Dan is het tijd om hulp te zoeken. Iemand die met je meekijkt. Die helpt ontdekken waar de spanning in je lijf zit. Die je ondersteunt om de oorzaak aan te pakken.
In onze praktijk behandelen we regelmatig mensen met het syndroom van Tietze en costochondritis. We kijken naar je als geheel. Niet alleen naar je pijn, maar ook naar hoe het met je gaat. Wat er speelt in je leven. Hoe je ademhaalt. Hoe je lijf beweegt.
Want alles hangt met elkaar samen. En als je de kern aanpakt, kunnen de klachten verminderen.
Het verschil tussen het syndroom van Tietze en costochondritis: samengevat
Het belangrijkste verschil tussen het syndroom van Tietze en costochondritis is de zwelling. Bij Tietze is er een voelbare verdikking, bij costochondritis niet. Ook zijn bij Tietze vaak specifieke ribben aangedaan, terwijl costochondritis meer verspreid kan zijn.
Maar de oorzaken? Die zijn hetzelfde. En dat betekent dat er voor beide aandoeningen een weg vooruit is. Een weg naar minder pijn, meer bewegingsvrijheid en meer vertrouwen in je lijf.
Er is hulp mogelijk. En het begint met begrijpen wat er aan de hand is. Dat heb je nu gedaan door dit blog te lezen. Goed bezig 💚
Bronnen en wetenschappelijke verdiepende literatuur: Tietze en costochondritis behandeling
Zhang B, Jiang Y, Cheng CS, Lin H, Guo YP. External application of two unrestricted herbal medicines to treat costochondritis in a young collegiate athlete: A case report. J Integr Med. 2020 Sep;18(5):450-454. doi: 10.1016/j.joim.2020.07.001. Epub 2020 Jul 10. PMID: 32712025.
Lin K, Tung C. Integrating Acupuncture for the Management of Costochondritis in Adolescents. Med Acupunct. 2017 Oct 1;29(5):327-330. doi: 10.1089/acu.2017.1233. PMID: 29067144; PMCID: PMC5653338.\
Berg AT, Stafne SN, Hiller A, Slørdahl SA, Aamot IL. Physical therapy intervention in patients with non-cardiac chest pain following a recent cardiac event: A randomized controlled trial. SAGE Open Med. 2015 Apr 16;3:2050312115580799. doi: 10.1177/2050312115580799. PMID: 26770781; PMCID: PMC4679239.
Mohammadpour A, Mohammadian B, Basiri Moghadam M, Nematollahi MR. The effects of topical heat therapy on chest pain in patients with acute coronary syndrome: a randomised double-blind placebo-controlled clinical trial. J Clin Nurs. 2014 Dec;23(23-24):3460-7. doi: 10.1111/jocn.12595. Epub 2014 Apr 3. PMID: 24698126.
Tietze’s Syndrome* A Review of the Literature HAROLD L. KAYSER, M.D.Philadelphia, Pennsylvania
Case Report The T4 syndrome, Jenny Louise Conroy,Anthony G. Schneiders_School of Physiotherapy, University of Otago, Manual Therapy 10 (2005) 292–296
Rushton S, Carman MJ. Chest Pain: If It Is Not the Heart, What Is It? Nurs Clin North Am. 2018 Sep;53(3):421-431. doi: 10.1016/j.cnur.2018.04.009. Epub 2018 Jul 11. PMID: 30100007.
Karabudak O, Nalbant S, Ulusoy RE, Dogan B, Harmanyeri Y. Generalized nonspecific pustular lesions in Tietze's syndrome. J Clin Rheumatol. 2007 Oct;13(5):300-1. doi: 10.1097/RHU.0b013e3181581e1b. PMID: 17921807.
Stochkendahl MJ, Christensen HW. Chest pain in focal musculoskeletal disorders. Med Clin North Am. 2010 Mar;94(2):259-73. doi: 10.1016/j.mcna.2010.01.007. PMID: 20380955.
Lanham DA, Taylor AN, Chessell SJ, Lanham JG. Non-cardiac chest pain: a clinical assessment tool. Br J Hosp Med (Lond). 2015 May;76(5):296-300. doi: 10.12968/hmed.2015.76.5.296. PMID: 25959942.
Ishibashi A, Nishiyama Y, Endo M, Kawaji W, Kato T. Orthopedic symptoms in pustular bacterid (pustulosis palmaris et plantaris): Tietze's syndrome and arthritis of manubriosternal joint due to focal infection. J Dermatol. 1977 Apr;4(2):53-9. doi: 10.1111/j.1346-8138.1977.tb01011.x. PMID: 15461326.
DUBEN W. Das Tietzesyndrom und seine differentialdiagnostische Bedeutung [Tietze's syndrome and its differential diagnosis]. Dtsch Med Wochenschr. 1952 Jul 4;77(27-28):872-5. Undetermined Language. doi: 10.1055/s-0028-1117099. PMID: 12979680.
Dwivedi S, Jain AK, Agarwal MP, Aneja A. Rib tuberculosis simulating Tietze's syndrome. Trop Doct. 1998 Apr;28(2):117. doi: 10.1177/004947559802800227. PMID: 9594691.
KENNEDY AC. Tietze's syndrome; an unusual cause of chest wall swelling. Scott Med J. 1957 Sep;2(9):363-5. doi: 10.1177/003693305700200904. PMID: 13467305.
Sain AK. Bone scan in Tietze's syndrome. Clin Nucl Med. 1978 Dec;3(12):470-1. doi: 10.1097/00003072-197812000-00005. PMID: 737935.
Gregory PL, Biswas AC, Batt ME. Musculoskeletal problems of the chest wall in athletes. Sports Med. 2002;32(4):235-50. doi: 10.2165/00007256-200232040-00003. PMID: 11929353.
Semble EL, Wise CM. Chest pain: a rheumatologist's perspective. South Med J. 1988 Jan;81(1):64-8. doi: 10.1097/00007611-198801000-00014. PMID: 3276010.
Uthman I, El-Hajj I, Traboulsi R, Taher A. Hodgkin's lymphoma presenting as Tietze's syndrome. Arthritis Rheum. 2003 Oct 15;49(5):737. doi: 10.1002/art.11371. PMID: 14558067.
Jeon IH, Jeong WJ, Yi JH, Kim HJ, Park IH. Non-Hodgkin's lymphoma at the medial clavicular head mimicking Tietze Syndrome. Rheumatol Int. 2012 Aug;32(8):2531-4. doi: 10.1007/s00296-010-1397-2. Epub 2010 Dec 8. PMID: 21140267.
Calabro JJ, Marchesano JM. Tietze's syndrome: report of a case with juvenile onset. J Pediatr. 1966 Jun;68(6):985-7. doi: 10.1016/s0022-3476(66)80222-6. PMID: 5933905.
Preece PE, Mansel RE, Bolton PM, Hughes LM, Baum M, Gravelle IH. Clinical syndromes of mastalgia. Lancet. 1976 Sep 25;2(7987):670-3. doi: 10.1016/s0140-6736(76)92477-6. PMID: 60528.
van Schalkwyk AJ, van Wingerden JJ. A variant of Tietze's syndrome occurring after reconstructive breast surgery. Aesthetic Plast Surg. 1998 Nov-Dec;22(6):430-2. doi: 10.1007/s002669900229. PMID: 9852176.
BARNES N, GRAHAM J. [Parasternal chondrodynia (Tietze's syndrome)]. Ann Intern Med. 1959 Jul;51(1):57-9. Undetermined Language. doi: 10.7326/0003-4819-51-1-57. PMID: 13661787.
DEANE EH. Costal chondritis (Tietze's disease). Lancet. 1951 Apr 21;1(6660):883-4. doi: 10.1016/s0140-6736(51)91267-6. PMID: 14825845.
Choi YW, Im JG, Song CS, Lee JS. Sonography of the costal cartilage: normal anatomy and preliminary clinical application. J Clin Ultrasound. 1995 May;23(4):243-50. doi: 10.1002/jcu.1870230407. PMID: 7797662.
Cho JY, Park D. Ultrasound-Guided Corticosteroid Injection in a Patient With Tietze Syndrome Combined With Costochondral Joint Swelling. Am J Phys Med Rehabil. 2019 Jul;98(7):e71-e73. doi: 10.1097/PHM.0000000000001072. PMID: 30362978.
Ergun T, Lakadamyali H, Lakadamyali H, Gokay E. Myositis ossificans in the right inferior thoracic wall as an unusual cause of lower thoracic-upper abdominal pain: report of a case. Surg Today. 2008;38(10):962-4. doi: 10.1007/s00595-008-3777-8. Epub 2008 Sep 27. PMID: 18820877.
Aydin ME, Celik M, Celik EC, Ahiskalioglu EO, Selvitopi K. Transversus thoracic muscle plane block for persistent parasternal pain: The Tietze syndrome. J Clin Anesth. 2020 Aug;63:109755. doi: 10.1016/j.jclinane.2020.109755. Epub 2020 Mar 10. PMID: 32169817.
Piraccini E, Byrne H, Taddei S. Pecto intercosto fascial block can be useful to treat Tietze syndrome. J Clin Anesth. 2020 Apr 16;64:109825. doi: 10.1016/j.jclinane.2020.109825. Epub ahead of print. PMID: 32305792.
Do W, Baik J, Kim ES, Lee EA, Yoo B, Kim HK. Atypical Tietze's Syndrome Misdiagnosed as Atypical Chest Pain: Letter to the Editor. Pain Med. 2018 Apr 1;19(4):813-815. doi: 10.1093/pm/pnx213. PMID: 29025153.
Flynn KT. Musculoskeletal chest wall pain. Nurse Pract. 1981 Jan-Feb;6(1):18-23, 27. PMID: 7465110.
Bader AS, Rubinowitz AN, Gange CP Jr, Bader EM, Cortopassi IO. Imaging in the Evaluation of Chest Pain in the Primary Care Setting, Part 2: Sources of Noncardiac Chest Pain. Am J Med. 2020 Oct;133(10):1135-1142. doi: 10.1016/j.amjmed.2020.04.013. Epub 2020 May 20. PMID: 32442508.
ECKHARDT WF Jr, LEVINE AI. Corticosteroid therapy of cat-scratch disease. Results of treatment in three cases with rapid resolution of painful lymphadenopathy; Tietze's syndrome and bilateral cervical adenitis as new complications. Arch Intern Med. 1962 Apr;109:463-8. doi: 10.1001/archinte.1962.03620160089012. PMID: 13889108.
Hiramuro-Shoji F, Wirth MA, Rockwood CA Jr. Atraumatic conditions of the sternoclavicular joint. J Shoulder Elbow Surg. 2003 Jan-Feb;12(1):79-88. doi: 10.1067/mse.2003.128566. PMID: 12610490.
Kloth JK, Weber MA. Weichteilschwellung des Sternoklavikulargelenks [Soft tissue swelling of the sternoclavicular joint]. Radiologe. 2012 May;52(5):459-62. German. doi: 10.1007/s00117-012-2318-z. PMID: 22584483.
Poropat F, Bevacqua M, Giorgi R, Dibello D, Cattaruzzi E, Barbi E. Painful swelling of the clavicle. Arch Dis Child Educ Pract Ed. 2019 Aug;104(4):211-213. doi: 10.1136/archdischild-2018-315417. Epub 2018 Jul 4. PMID: 29973345.
Bascom R, Dhingra R, Francomano CA. Respiratory manifestations in the Ehlers-Danlos syndromes. Am J Med Genet C Semin Med Genet. 2021 Dec;187(4):533-548. doi: 10.1002/ajmg.c.31953. Epub 2021 Nov 22. PMID: 34811894.
Sturm C, Witte T. Muskuloskeletal bedingter Thoraxschmerz [Musculoskeletal-related chest pain]. Internist (Berl). 2017 Jan;58(1):39-46. German. doi: 10.1007/s00108-016-0166-z. PMID: 27921113.
McConaghy JR, Sharma M, Patel H. Acute Chest Pain in Adults: Outpatient Evaluation. Am Fam Physician. 2020 Dec 15;102(12):721-727. PMID: 33320506.
Baillie J. Sphincter of Oddi dysfunction. Curr Gastroenterol Rep. 2010 Apr;12(2):130-4. doi: 10.1007/s11894-010-0096-1. PMID: 20424985.
Luney M, Adiamah A, Pearson L. Thoracic spondylodiscitis presenting as abdominal pain. BMJ Case Rep. 2016 Jan 27;2016:bcr2015213846. doi: 10.1136/bcr-2015-213846. PMID: 26818691; PMCID: PMC4735369.
Vijjhalwar R, Song K, Shrestha R, Bowcock S, Sanchez-Santos MT, Ramasamy K, Javaid MK. Patient-reported symptoms and diagnostic journey in Multiple Myeloma. Front Oncol. 2023 Nov 30;13:1282569. doi: 10.3389/fonc.2023.1282569. PMID: 38098501; PMCID: PMC10720586.
Gay T, Olympia RP. Distress in My Chest: The Approach to a Student Presenting With "Chest Pain". NASN Sch Nurse. 2018 Nov;33(6):366-371. doi: 10.1177/1942602X18789257. Epub 2018 Aug 3. PMID: 30073918.
Wisbey JR, Kumar S, Mansel RE, Peece PE, Pye JK, Hughes LE. Natural history of breast pain. Lancet. 1983 Sep 17;2(8351):672-4. doi: 10.1016/s0140-6736(83)92543-6. PMID: 6136808.
Verdickt W, Dequeker J. Tietze's syndrome: a clinical retrospective study. Acta Clin Belg. 1984;39(1):13-7. doi: 10.1080/22953337.1984.11718975. PMID: 6720227.
