Je herkent het vast wel. Die dagen voor je menstruatie of midden in de overgang. Je bent emotioneler, je energie zakt weg en je lijf voelt zwaar aan. En dan, alsof het nog niet genoeg is, begint die vertrouwde pijn op je borst weer. Scherp, stekend, beklemmend. Je ribben doen pijn, je borst voelt gespannen. Het syndroom van Tietze laat zich weer voelen.
En je vraagt je af: heeft dit te maken met mijn cyclus? Met die overgang waar ik doorheen ga? Of is het toeval?
Het is geen toeval. Je hormonen spelen een grotere rol bij Tietze dan je misschien denkt.
Herken jij dit? Je bent lang niet de enige
Wij horen het regelmatig van vrouwen in onze praktijk. De klachten van Tietze of costochondritis worden heviger rond de menstruatie. Of juist in de pre-overgang of overgang. De pijn neemt toe, de benauwdheid wordt erger, de angst groter.
Dit is logisch. Je hormonen beïnvloeden namelijk niet alleen je stemming en energie. Ze hebben ook directe invloed op ontstekingen, pijnbeleving en hoe goed je lijf kan herstellen.
Hoe herken je Tietze bij vrouwen?
De symptomen van het syndroom van Tietze zijn bij vrouwen en mannen vergelijkbaar. Maar veel vrouwen geven aan dat hun klachten sterker worden in bepaalde fases van hun cyclus of tijdens hormonale veranderingen.
Dit zijn de meest voorkomende signalen:
Pijn in de borstkas
💥 Scherpe, stekende of brandende pijn rond je borstbeen
📍 Pijn onder je linker- of rechterborst
👆 Drukpijn, vooral bij aanraking
🔴 Zichtbare zwelling of roodheid
🦴 Gevoelige ribben, vaak de tweede tot en met vierde rib
Rug en schouders
⚡ Spanning of pijn tussen je schouderbladen
💪 Spierpijn die uitstraalt langs je rug
🔄 Bewegingen van schouders en armen doen pijn
Ademhaling
😮💨 Beklemmend gevoel op je borst
🫁 Pijn bij diep inademen, lachen of hoesten
🎗️ Het voelt alsof er een strakke band om je borst zit
💨 Hyperventilatie zonder dat er iets met je longen of hart aan de hand is
Spijsvertering
🔥 Maagzuur, oprispingen, opgeblazen gevoel
🎈 Slechte vertering, een ballongevoel rond je maag
Keel
🪢 Een brok in je keel
🗣️ Spanning, heesheid of een kriebelhoest
Mentaal en emotioneel
😰 Angst, paniek, hartkloppingen
⚡ Gejaagdheid, moeite met ontspannen
🎭 Stemmingswisselingen, snel geprikkeld of somber
Uitstralende pijn
➡️ Pijn richting je nek, rug, oksel of arm
⚠️ Soms lijken de klachten op hartproblemen. Laat dit altijd eerst door een arts uitsluiten.
De link tussen je hormonen en Tietze
Hormoonschommelingen doen meer dan je stemming beïnvloeden. Ze bepalen ook hoe je lijf omgaat met stress, ontstekingen en pijn.
Dingen zoals voeding met weinig voedingsstoffen, langdurige stress, gifstoffen uit je omgeving, te weinig of juist te veel beweging en je genetische aanleg spelen allemaal mee. Ze beïnvloeden je hormoonbalans. En die balans heeft weer invloed op ontstekingen zoals bij Tietze.
Stress, cortisol en die vervelende cirkel
Bij stress maakt je lijf cortisol aan. Dat is normaal. Cortisol helpt je actief en alert te zijn. Maar als de stress aanhoudt, raakt het systeem uit balans. Je cortisol blijft hoog. En dat heeft gevolgen.
Cortisol beïnvloedt andere hormonen, zoals LH. Dat hormoon stuurt weer je oestrogeen en progesteron aan. Het resultaat? Je cyclus raakt verstoord, overgangsklachten worden heviger, je voelt je moe, je komt aan in gewicht en ontstekingen houden langer aan.
Bij Tietze merk je dat direct. De ontsteking in je kraakbeen blijft sluimeren. De pijn komt in golven terug. Het herstel stagneert.
Daarom is het zo belangrijk dat je zenuwstelsel tot rust komt. Dat je cortisol kan dalen. Alleen dan kan je lijf beginnen met herstellen.
Alles draait om balans. Als je lijf weet dat het veilig is, kan het eindelijk loslaten. En kan het herstel op gang komen.
Je lijf is niet stuk. Het probeert je iets te vertellen
Dat je pijn erger wordt rond je cyclus of in de overgang is geen verbeelding. Het klopt. Het is een signaal. Je lijf vraagt om aandacht. Als je leert luisteren naar dat signaal en het serieus neemt, kunnen je klachten verminderen.
Wil je praktische stappen zetten? Begin met kleine aanpassingen die je lijf rust en steun geven. En wees mild voor jezelf. Je hoeft het niet allemaal in één keer goed te doen. Elke stap telt.
Als je Tietze hebt, weet je hoe ingrijpend het is. Die scherpe, brandende pijn op je borst kan angstaanjagend zijn. Het lijkt soms op hartklachten. Vooral als vrouw loop je tegen specifieke uitdagingen aan. Lichamelijk, emotioneel en sociaal.
Waarom Tietze ook zoveel vermoeidheid geeft
De pijn is al erg genoeg. Maar daar komt vaak ook nog die niet te negeren vermoeidheid bij. Wij denken dat dit komt doordat je uit balans bent. Je slaapt slechter door de pijn. Ontstekingen kosten veel energie van je lijf. En de stress en onzekerheid maken je moe.
Is het stress in plaats van hormonen?
Stress maakt Tietze klachten erger. Dat is ons heel duidelijk geworden. En het syndroom zelf veroorzaakt ook stress. Zit jij in een negatieve spiraal van angst, paniek en stress door Tietze? Dan kan het helpen om meer te lezen over de relatie tussen Tietze en stress. En wat je kunt doen om die cirkel te doorbreken.
Dit helpt jou als vrouw met Tietze en hormonale klachten
Gelukkig kun je zelf veel doen. Het begint bij het ondersteunen van je hormoonbalans en het tot rust brengen van je stresssysteem. Denk aan:
🧘♀️ Rustig bewegen, zoals wandelen of yoga
🌞 Zonlicht op je gezicht, vooral in de ochtend
🌬️ Ademhalingsoefeningen
🌿 De natuur in, aarden met je blote voeten
🛁 Een warm bad of de sauna
🍽️ Ontstekingsremmende voeding
💡 Rood licht therapie, ochtend en avond
😴 Goede nachtrust, eventueel ondersteund met natuurlijke middelen
🐟 EPA en DHA uit vette vis, visolie, levertraan of algenolie
🦠 Een gezonde darmflora door eiwitten, gezonde vetten, veel groenten en gefermenteerd voedsel of dranken
Tietze en het moederschap
Ben je moeder en heb je Tietze? Veel vrouwen vervullen meerdere rollen tegelijk. Je werkt, zorgt, regelt, organiseert. Als je dan ook nog eens te maken hebt met onvoorspelbare pijn, komt dat extra hard aan.
De kans is groot dat je Tietze is ontstaan omdat je jezelf voorbij bent gelopen. Het is tijd om jezelf op één te zetten. Hoe lastig dat ook is met een gezin.
Zwanger en Tietze, wat betekent dat?
Kreeg je meer last van Tietze na je zwangerschap? Of begon het juist tijdens je zwangerschap? Wij zien beide regelmatig.
De hormoonveranderingen in de zwangerschap hebben invloed op je bindweefsel. Je buik groeit. Daardoor moet je wervelkolom en borstkas een andere houding aannemen, anders val je om. Dat is een goede reactie van je lijf. Maar als je rug voor je zwangerschap al wat stijf was, kan dat pijn geven in je rug en borstkas.
Na de bevalling vinden er opnieuw grote veranderingen plaats. Geef je borstvoeding? Dat is een belasting voor je rug en borst en kan klachten veroorzaken. Geen reden om te stoppen met voeden. Wel een reden om je te laten behandelen.
Je bh en Tietze, kan dat kwaad?
Voel je de druk van je bh niet meer op je borst en rond je middenrif? Het dragen van een bh kan geen kwaad bij Tietze. Maar het is vaak het eerste wat je uittrekt als je thuiskomt. Het kraakbeen van je ribben is zo geïrriteerd dat de druk gewoon te veel is.
Let erop dat je bh niet onnodig strak zit. Dat veroorzaakt druk en spanning op plekken die al geïrriteerd zijn. Een te strakke bh met brede band kan op den duur stijfheid in je rug veroorzaken. En stijfheid in je rug geeft uiteindelijk meer pijn in je borst.
Check ook regelmatig of je nog de goede maat hebt. Je omvang en je borsten veranderen. Zeker tijdens en na de zwangerschap. Of in de overgang.
Druk op je middenrif?
Voelt het alsof je bh op je middenrif of maag drukt? Dat hangt een beetje af van het type bh. Meestal valt de band deels over je middenrif. Als jouw middenrif te gespannen is, voelt elke druk erop te veel. Een bh dragen kan geen kwaad, maar het is logisch dat het onprettig voelt. Als de spanning op je middenrif afneemt, voelt ook de druk van je bh minder.
Pijn onder je borsten, moet je je zorgen maken?
Heb je Tietze en maak je je zorgen of er iets in je borst zit? Je hebt last en het lijkt alsof er verdikkingen zitten. Die verdikkingen en pijnlijke plekken horen bij Tietze. In verrweg de meeste gevallen is er niks aan de hand.
Wij horen van veel vrouwen dat vaak een hele flank gevoelig is. Inclusief het gebied onder en achter de borsten. Er zitten spierknopen en pijnlijke plekken.
Blijven je zorgen? Ga naar je huisarts. Stress en zorgen maken je klachten erger.
Bronnen en wetenschappelijke verdiepende literatuur: tietze bij vrouwen
Floriou-Servou A, von Ziegler L, Waag R, Schläppi C, Germain PL, Bohacek J. The Acute Stress Response in the Multiomic Era. Biol Psychiatry. 2021 Jun 15;89(12):1116-1126. doi: 10.1016/j.biopsych.2020.12.031. Epub 2021 Jan 13. PMID: 33722387.
Roll M, Perski A, Theorell T. Acute chest pain without obvious organic cause before the age of 40. Respiratory and circulatory response to mental stress. Acta Med Scand. 1988;224(3):237-43. doi: 10.1111/j.0954-6820.1988.tb19367.x. PMID: 3239452.
Svansdottir E, Hreggvidsdottir S, Sigurdardottir B, Benedikz E, Andersen K, Karlsson HD. [Non-cardiac chest pain and its association with persistent chest pain and poor mental well-being]. Laeknabladid. 2018 Feb;104(2):71-77. Icelandic. doi: 10.17992/lbl.2018.02.172. PMID: 29388917.
Karsenty G. Osteocalcin: A Multifaceted Bone-Derived Hormone. Annu Rev Nutr. 2023 Aug 21;43:55-71. doi: 10.1146/annurev-nutr-061121-091348. PMID: 37603430; PMCID: PMC11059196.
Bracha HS. Freeze, flight, fight, fright, faint: adaptationist perspectives on the acute stress response spectrum. CNS Spectr. 2004 Sep;9(9):679-85. doi: 10.1017/s1092852900001954. PMID: 15337864.
McEwen BS. Physiology and neurobiology of stress and adaptation: central role of the brain. Physiol Rev. 2007 Jul;87(3):873-904. doi: 10.1152/physrev.00041.2006. PMID: 17615391.
Kuti D, Winkler Z, Horváth K, Juhász B, Szilvásy-Szabó A, Fekete C, Ferenczi S, Kovács KJ. The metabolic stress response: Adaptation to acute-, repeated- and chronic challenges in mice. iScience. 2022 Jun 30;25(8):104693. doi: 10.1016/j.isci.2022.104693. PMID: 35880047; PMCID: PMC9307515.
Beurel E, Toups M, Nemeroff CB. The Bidirectional Relationship of Depression and Inflammation: Double Trouble. Neuron. 2020 Jul 22;107(2):234-256. doi: 10.1016/j.neuron.2020.06.002. Epub 2020 Jun 17. PMID: 32553197; PMCID: PMC7381373.
Antoun M, Edwards KM, Sweeting J, Ding D. The acute physiological stress response to driving: A systematic review. PLoS One. 2017 Oct 16;12(10):e0185517. doi: 10.1371/journal.pone.0185517. PMID: 29036199; PMCID: PMC5642886.
von Ziegler LM, Floriou-Servou A, Waag R, Das Gupta RR, Sturman O, Gapp K, Maat CA, Kockmann T, Lin HY, Duss SN, Privitera M, Hinte L, von Meyenn F, Zeilhofer HU, Germain PL, Bohacek J. Multiomic profiling of the acute stress response in the mouse hippocampus. Nat Commun. 2022 Apr 5;13(1):1824. doi: 10.1038/s41467-022-29367-5. PMID: 35383160; PMCID: PMC8983670.
Oyola MG, Handa RJ. Hypothalamic-pituitary-adrenal and hypothalamic-pituitary-gonadal axes: sex differences in regulation of stress responsivity. Stress. 2017 Sep;20(5):476-494. doi: 10.1080/10253890.2017.1369523. Epub 2017 Aug 31. PMID: 28859530; PMCID: PMC5815295.
Meier M, Wirz L, Dickinson P, Pruessner JC. Laughter yoga reduces the cortisol response to acute stress in healthy individuals. Stress. 2021 Jan;24(1):44-52. doi: 10.1080/10253890.2020.1766018. Epub 2020 May 26. PMID: 32393092.
Tse YC, Nath M, Larosa A, Wong TP. Opposing Changes in Synaptic and Extrasynaptic N-Methyl-D-Aspartate Receptor Function in Response to Acute and Chronic Restraint Stress. Front Mol Neurosci. 2021 Oct 8;14:716675. doi: 10.3389/fnmol.2021.716675. PMID: 34690693; PMCID: PMC8531402.
Rudenga KJ, Sinha R, Small DM. Acute stress potentiates brain response to milkshake as a function of body weight and chronic stress. Int J Obes (Lond). 2013 Feb;37(2):309-16. doi: 10.1038/ijo.2012.39. Epub 2012 Mar 20. PMID: 22430303; PMCID: PMC3381866.
Youssef MMM, Hamada HT, Lai ESK, Kiyama Y, El-Tabbal M, Kiyonari H, Nakano K, Kuhn B, Yamamoto T. TOB is an effector of the hippocampus-mediated acute stress response. Transl Psychiatry. 2022 Jul 29;12(1):302. doi: 10.1038/s41398-022-02078-7. PMID: 35906220; PMCID: PMC9338090.
Mikneviciute G, Pulopulos MM, Allaert J, Armellini A, Rimmele U, Kliegel M, Ballhausen N. Adult age differences in the psychophysiological response to acute stress. Psychoneuroendocrinology. 2023 Jul;153:106111. doi: 10.1016/j.psyneuen.2023.106111. Epub 2023 Apr 11. PMID: 37075654.
Berger JM, Singh P, Khrimian L, Morgan DA, Chowdhury S, Arteaga-Solis E, Horvath TL, Domingos AI, Marsland AL, Yadav VK, Rahmouni K, Gao XB, Karsenty G. Mediation of the Acute Stress Response by the Skeleton. Cell Metab. 2019 Nov 5;30(5):890-902.e8. doi: 10.1016/j.cmet.2019.08.012. Epub 2019 Sep 12. PMID: 31523009; PMCID: PMC6834912.
Ma L, Wang HB, Hashimoto K. The vagus nerve: An old but new player in brain-body communication. Brain Behav Immun. 2025 Feb;124:28-39. doi: 10.1016/j.bbi.2024.11.023. Epub 2024 Nov 19. PMID: 39566667.
Jin H, Li M, Jeong E, Castro-Martinez F, Zuker CS. A body-brain circuit that regulates body inflammatory responses. Nature. 2024 Jun;630(8017):695-703. doi: 10.1038/s41586-024-07469-y. Epub 2024 May 1. PMID: 38692285; PMCID: PMC11186780.
Asadi A, Shadab Mehr N, Mohamadi MH, Shokri F, Heidary M, Sadeghifard N, Khoshnood S. Obesity and gut-microbiota-brain axis: A narrative review. J Clin Lab Anal. 2022 May;36(5):e24420. doi: 10.1002/jcla.24420. Epub 2022 Apr 14. PMID: 35421277; PMCID: PMC9102524.
Tiwari R, Kumar R, Malik S, Raj T, Kumar P. Analysis of Heart Rate Variability and Implication of Different Factors on Heart Rate Variability. Curr Cardiol Rev. 2021;17(5):e160721189770. doi: 10.2174/1573403X16999201231203854. PMID: 33390146; PMCID: PMC8950456.
